Ад плавання да беларускіх традыцый. Чаму вучаць у дзіцячых садках Гродзеншчыны

У Гродзенскай вобласці каля 400 дзіцячых садкоў. Сучасны падыход да выхавання малых – рознабаковае развіццё асобы з акцэнтам на традыцыях нацыянальнай культуры. Кожная сёмая група – беларускамоўная. Педагогі развіваюць маўленне дзяцей, вучаць жыць у грамадстве і праводзяць спартыўныя трэніроўкі. 

У цэнтры ўвагі – дзіця 

– У Рэспубліцы Беларусь дзейнічае дзяржаўная вучэбная праграма дашкольнай адукацыі, якая вызначае мэты, задачы і змест адукацыйнага працэсу для дзяцей ранняга і дашкольнага ўзросту, – расказала галоўны спецыяліст галоўнага ўпраўлення адукацыі Гродзенскага аблвыканкама Анжаліка Кухта. – Гэтая праграма ахоплівае пяць ключавых адукацыйных абласцей: сацыяльна-камунікатыўны, пазнавальны, маўленчы, мастацка-эстэтычны і фізічны напрамкі. 

З мэтай індывідуалізацыі і дыферэнцыяцыі дашкольнай адукацыі, задавальнення запытаў бацькоў ва ўсіх дзіцячых садках арганізавана работа аб'яднанняў па інтарэсах у рамках рэалізацыі праграм дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі. Яны не дублююць змест вучэбнай праграмы і спрыяюць пашырэнню, раскрыццю магчымасцей і задавальненню індывідуальных патрэб кожнага выхаванца з улікам зоны яго бліжэйшага развіцця ва ўмовах розных відаў дзейнасці.

Гэта могуць быць спартыўныя секцыі, дзе малыя асвойваюць асновы футбола, гімнастыкі або плавання. Прапануюцца заняткі па інтарэсах экалагічнай накіраванасці, дзе яны вучацца беражліва ставіцца да прыроды, праводзяцца заняткі турысцка-краязнаўчага профілю, якія знаёмяць з гісторыяй і славутасцямі роднага краю, ствараюцца мастацкія аб'яднанні, дзе развіваюць творчыя здольнасці праз маляванне, лепку і аплікацыю, а таксама гурткі тэхнічнай накіраванасці, дзе дзеці робяць першыя крокі ў свет канструявання і нават робататэхнікі і многае іншае. Галоўная задача – развіваць дзіця, раскрываючы яго індывідуальныя здольнасці і дапамагаючы яму знайсці тое, што яму сапраўды цікава і блізка.
Аднак, акрамя шырокага спектра напрамкаў, асаблівая ўвага ў рэгіёне надаецца захаванню і развіццю беларускай мовы і культуры. У больш чым 350 групах дзіцячых садкоў Гродзеншчыны адукацыйны працэс вядзецца выключна на беларускай мове. Гэта складае 15,3% ад агульнай колькасці груп. Для параўнання: рускамоўных груп – каля 1950.



Гэта сведчанне мэтанакіраванай работы па захаванні і папулярызацыі нацыянальнай мовы з самага ранняга ўзросту. Да прыкладу, у чатырох дзіцячых садках Ленінскага раёна Гродна ёсць беларускамоўныя групы.

– Праз знаёмствы з казкамі, пацешкамі, прымаўкамі, прыказкамі, лічылкамі, творамі беларускай мастацкай літаратуры мы вучым дашкольнікаў успрымаць беларускую мову як родную, – патлумачыла Анжаліка Кухта. – Мы стараемся зрабіць гэты працэс максімальна займальным і натуральным, каб мова стала часткай іх штодзённага жыцця. Акрамя таго, ідзе знаёмства з этнічнымі асаблівасцямі беларускага народа, яго побытам і ўкладам жыцця, вопытныя педагогі расказваюць пра традыцыі, народныя святы і рамёствы. Маўленчыя здольнасці выхаванцаў актыўна развіваюцца праз выкарыстанне ў адукацыйным працэсе беларускіх народных рухомых і карагодных гульняў, гульняў-драматызацый, дзе дзеці самі становяцца героямі казак і вучацца выказваць свае думкі, а таксама дыдактычных гульняў, накіраваных на ўзбагачэнне слоўнікавага запасу і фарміраванне правільнага вымаўлення. Гэта дазваляе дзецям добра асвоіць мову.

Важна адзначыць, што вывучэнне роднай мовы не абмяжоўваецца толькі спецыялізаванымі групамі. 



– У рамках Дзяржаўнай праграмы штотыдзень праводзяцца заняткі па вывучэнні беларускай мовы і ў рускамоўных групах, – падкрэсліла спецыяліст. – Гэтыя заняткі ўключаюць у сябе знаёмствы з беларускімі народнымі песнямі, вершамі, загадкамі, гульнямі, а таксама элементамі нацыянальных традыцый і звычаяў, адаптаваных для малых. Такім чынам, кожнае дзіця, незалежна ад таго, на якой мове вядзецца асноўнае навучанне, знаёміцца бліжэй з нашай культурай з самага ранняга ўзросту. Мы імкнемся да таго, каб кожны малы адчуваў сябе часткай багатай культурнай спадчыны Беларусі, разумеў яе каштоўнасць і ганарыўся ёю.

Такі комплексны і прадуманы падыход дазваляе дзіцячым садам Гродзеншчыны даваць дзецям якасную адукацыю, выхоўваць гарманічна развітых, дапытлівых і патрыятычных асоб з моцным падмуркам ведаў і глыбокай павагай да сваёй культуры.

Дзе дзеці гавораць па-беларуску

Усмешкі, залівісты смех і меладычныя словы на роднай мове – так пачынаецца раніца ў дзіцячым садку №45 горада Гродна, дзе беларуская мова гучыць з самых першых крокаў у адукацыі. У гэтай установе дзеці вывучаюць родную мову.

Загадчык ДУА «Дзіцячы сад №45 г. Гродна» Людміла Кушнірук распавяла пра даўнюю традыцыю беларускамоўнага навучання: 

– Такія групы паспяхова функцыянуюць у нас ужо больш за дзесяць гадоў і нязменна карыстаюцца вялікай папулярнасцю. Сёння ў нашым садку працуюць дзве рознаўзроставыя беларускамоўныя групы, дзе ўвесь адукацыйны працэс – ад гульняў да заняткаў – праходзіць выключна на роднай мове. 



Людміла Іванаўна падкрэсліла, што педагогі чуйна ставяцца да дзяцей: калі малыя што-небудзь не разумеюць, яны з задавальненнем удакладняюць значэнне слоў, і выхавальнікі тлумачаць ім усё на беларускай мове. Са слоў кіраўніка, нават бацькі на сходах і ў мэсэнджарах маюць зносіны з выхавацелямі па-беларуску. Святочныя прадстаўленні, спартыўныя заняткі – усё тут прасякнута роднай мовай.

І ў гэтым удалося пераканацца асабіста. Малыя, нібы маленькія артысты, выканалі танец пад меладычную беларускую песню, а затым з захапленнем прадэманстравалі свае навыкі ў фізічнай культуры, гуляючы ў рухомыя гульні – і ўсё гэта, вядома ж, на беларускай мове. Потым дзеці запрасілі ў свой навучальны свет. Уся абстаноўка ў групе – кнігі, цацкі, стэнды – абсалютна ўсё па-беларуску. Але самае дзіўнае – гэта натуральнасць, з якой дзеці паміж сабой пераходзяць на родную мову ў штодзённых зносінах.



Людміла Кушнірук патлумачыла, што выбар мовы навучання – права бацькоў, і кожны год знаходзяцца тыя, хто жадае аддаць сваіх дзяцей менавіта ў беларускамоўныя групы: 

– Матывы ў бацькоў розныя. Многія самі гавораць па-беларуску дома, іншыя хочуць, каб дзіця перад школай ужо нешта ведала, а хтосьці проста імкнецца да агульнага развіцця і далучэння да багатай культуры свайго народа.

Удалося пагутарыць з выхавальнікам дашкольнай адукацыі Інай Сцяпурай, якая працуе ў беларускамоўнай групе. 

– У нас вельмі шмат кніг, гульняў і развіваючых матэрыялаў на беларускай мове, – распавяла яна. – Спецыяльна для такіх груп Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь распрацаваны метадычныя дапаможнікі, дзякуючы якім мы бачым выразны план заняткаў. Дзеткі таксама вывучаюць беларускую мову па спецыяльных сшытках-дапаможніках. Мы клапоцімся і аб білінгвальным развіцці малых: кожны чацвер прысвечаны рускай мове.



Іна Іванаўна таксама расказала пра маленькага выхаванца, чыя сям'я прыехала ў Беларусь з Казахстана:

– Бацькі вельмі рады такому навучанню. Тата не раз прызнаваўся, што шчаслівы пераезду ў Беларусь, цёпламу прыёму і магчымасці для дзіцяці вывучаць беларускую мову. А сам малы з вялікай цікавасцю слухае, спрабуе гаварыць, і ў яго нават ёсць некалькі любімых беларускіх слоў. 

Яе калега, выхавальнік дашкольнай адукацыі Тамара Закшэўская адзначыла, што размаўляць з дзеткамі на беларускай мове зусім не цяжка.

– Дзеці многае разумеюць, ім вельмі цікава пазнаваць нешта новае, часта задаюць пытанні. Гэта жывы працэс! Бацькі таксама рады такому развіццю. Яны пастаянна на сувязі, цікавяцца поспехамі дзяцей і вельмі задаволеныя дасягнутымі вынікамі, – падзялілася Тамара Леанідаўна.

Адукацыйны працэс, цалкам пабудаваны на роднай мове, спрыяе яе засваенню і ранняму далучэнню дзяцей да нацыянальнай культуры. А папулярнасць такіх груп сярод бацькоў і бачныя поспехі выхаванцаў толькі пацвярджаюць эфектыўнасць абранага падыходу ў сістэме дашкольнай адукацыі.



Оперативные и актуальные новости Гродно и области в нашем Telegram-канале. Подписывайтесь по ссылке!